Mój mąż pije. Co robić? Jak pomóc sobie i bliskim.

Kiedy życie zaczyna kręcić się wokół alkoholu

Jeżeli Twój mąż nadużywa alkoholu, prawdopodobnie od dawna próbujesz zrobić wszystko, aby przestał pić. Być może masz za sobą wiele rozmów, próśb, obietnic i rozczarowań. Może niejednokrotnie wierzyłaś, że tym razem będzie inaczej.

Być może odnajdujesz siebie w niektórych z poniższych sytuacji.

Może:

wylewałaś alkohol lub chowałaś go, licząc, że przestanie pić,
prosiłaś, tłumaczyłaś, błagałaś, złościłaś się lub robiłaś awantury,
wierzyłaś jego obietnicom, że to był już ostatni raz,
chodziłaś z nim na spotkania lub imprezy, aby kontrolować, ile wypije,
kupowałaś alkohol, mając nadzieję, że nie wyjdzie z domu,
zabierałaś mu pieniądze, aby nie wydał ich na alkohol,
tłumaczyłaś jego zachowanie rodzinie, znajomym lub pracodawcy,
sprzątałaś po nim, prałaś jego ubrania, opiekowałaś się nim po kolejnym piciu,
robiłaś wszystko, aby nikt nie dowiedział się o problemie,
modliłaś się, prosiłaś Boga o pomoc i wierzyłaś, że wydarzy się cud.

Jeżeli rozpoznajesz siebie w tych zachowaniach, nie oznacza to, że jesteś słaba. Najczęściej oznacza to, że od bardzo dawna próbujesz uratować osobę, którą kochasz.

Kiedy przestajesz żyć swoim życiem

Z czasem wiele osób zauważa, że całe ich życie zaczyna koncentrować się wokół picia partnera.

Zanim otworzą się drzwi mieszkania, zastanawiają się:

Czy pił?
W jakim będzie nastroju?
Czy dziś będzie spokojnie?
Czy znowu wybuchnie awantura?

Dzień po dniu coraz więcej energii pochłania przewidywanie tego, co może się wydarzyć.

Stopniowo przestajesz myśleć o swoich potrzebach, odpoczynku czy marzeniach. Coraz ważniejsze staje się to, żeby on nie pił, żeby dzieci nie cierpiały, żeby sąsiedzi niczego nie zauważyli i żeby jakoś przetrwać kolejny dzień.

Wiele kobiet mówi później:

„Już nie wiedziałam, kim jestem. Wszystko kręciło się wokół jego picia.”

Chcesz pomóc, ale nic się nie zmienia

To naturalne, że próbujesz pomóc osobie, którą kochasz.

Robisz to z troski, miłości, poczucia odpowiedzialności, a czasem także z lęku.

Możesz myśleć:

„Przecież to mój mąż.”
„Nie mogę go zostawić.”
„Może tym razem naprawdę przestanie pić.”
„Jeżeli przestanę mu pomagać, stanie się coś złego.”
„Przecież przysięgałam, że będę z nim na dobre i na złe.”

Niektóre osoby szukają pomocy u rodziny, inne u specjalistów, a jeszcze inne powierzają swoją sytuację Bogu i modlą się o zmianę. Czasem jednak, mimo ogromnego wysiłku, pojawia się bolesne poczucie, że próbowały już wszystkiego i zaczyna brakować nadziei.

Dlaczego Twoja pomoc często nie przynosi efektu?

To jedno z najtrudniejszych pytań.

Problem polega na tym, że osoba uzależniona najczęściej nie przestaje pić dlatego, że bliscy cierpią.

Uzależnienie stopniowo zmienia sposób myślenia i sprawia, że zdobycie alkoholu staje się ważniejsze niż wiele innych spraw.

Im bardziej choroba się rozwija, tym łatwiej zaniedbywać rodzinę, obowiązki i odpowiedzialność.

A kiedy druga osoba przejmuje coraz więcej obowiązków, osoba pijąca często odczuwa coraz mniej konsekwencji swojego picia.

Nie dzieje się tak dlatego, że jesteś złą żoną albo że robisz coś niewłaściwie.

Najczęściej dzieje się tak dlatego, że z miłości próbujesz chronić osobę, która zmaga się z chorobą.

Niestety, właśnie to może nieświadomie sprawiać, że problem trwa jeszcze dłużej.

Czy pomaganie zawsze pomaga?

To jedno z najtrudniejszych pytań, z jakimi mierzą się osoby żyjące z partnerem uzależnionym od alkoholu.

Naturalnym odruchem jest pomaganie. Chcesz, żeby było mu łatwiej, żeby nie cierpiał, żeby nie stracił pracy, żeby dzieci nie widziały go w takim stanie.

Z czasem jednak możesz zauważyć, że mimo ogromnego wysiłku niewiele się zmienia.

Być może bierzesz na siebie coraz więcej obowiązków. Sprzątasz, gotujesz, zarabiasz, opiekujesz się dziećmi, tłumaczysz jego zachowanie rodzinie lub pracodawcy, a jednocześnie próbujesz kontrolować jego picie.

Robisz to z miłości i troski.

Problem polega na tym, że osoba uzależniona coraz rzadziej doświadcza konsekwencji swojego picia, ponieważ ktoś nieustannie przejmuje je za nią.

Nie oznacza to, że nie należy pomagać.

Oznacza jedynie, że warto pomagać mądrze.

Czym jest mądra pomoc?

Mądra pomoc nie polega na pozostawieniu drugiego człowieka samemu sobie.

Jeżeli Twój mąż leży zimą na ulicy i jego życie jest zagrożone, pomóż mu. Jeżeli wymaga pomocy medycznej, wezwij pogotowie. Jeżeli podejmuje leczenie i naprawdę chce wyjść z uzależnienia, wspieraj go na tyle, na ile masz jeszcze siłę.

Jednocześnie warto zadać sobie pytanie:

Czy to, co robię każdego dnia, pomaga mu zdrowieć, czy raczej sprawia, że łatwiej jest mu nadal pić?

To pytanie nie jest łatwe, ale często staje się początkiem ważnych zmian.

A co z Tobą?

Żyjąc przez długi czas w ciągłym napięciu, łatwo zapomnieć o sobie.

Możesz być zmęczona, niewyspana, pełna lęku, złości lub poczucia winy. Możesz mieć wrażenie, że już nie pamiętasz, co sprawia Ci radość.

Dlatego zatrzymaj się na chwilę i zadaj sobie kilka pytań.

Jak się dziś czuję?
Czy od dawna robiłam coś tylko dla siebie?
Czy mam z kim porozmawiać o swoim cierpieniu?
Jak moje życie wyglądało kilka lat temu, a jak wygląda dziś?
Czy moje dzieci czują się bezpiecznie?

To nie są egoistyczne pytania.

To pytania o Twoje zdrowie i życie.

Pamiętaj również o dzieciach

Jeżeli w domu są dzieci, one także przeżywają to, co dzieje się między rodzicami.

Nawet jeśli niewiele mówią, często odczuwają napięcie, lęk, smutek i niepewność. Niektóre próbują ratować rodzinę, inne wycofują się lub obwiniają siebie za to, co się dzieje.

Dlatego warto z nimi rozmawiać.

Słuchać ich.

Pytać, jak się czują i czego potrzebują.

Jeżeli sytuacja trwa od dłuższego czasu, warto również rozważyć konsultację z psychologiem dziecięcym.

Od czego zacząć zmianę?

Nie jesteś odpowiedzialna za decyzję swojego męża o piciu.

Masz jednak wpływ na swoje życie.

Być może pierwszym krokiem będzie:

rozmowa z psychologiem,
udział w grupie wsparcia,
spotkanie Al-Anon,
postawienie pierwszych zdrowych granic,
zadbanie o własne zdrowie,
powrót do swoich pasji i relacji z ludźmi.

Zmiana nie polega na tym, że przestajesz kochać.

Polega na tym, że zaczynasz troszczyć się również o siebie.

Jest nadzieja

Wiele osób, które przez lata żyły w cieniu uzależnienia bliskiej osoby, odzyskało spokój i radość życia.

Niektórym udało się odbudować małżeństwo, ponieważ osoba uzależniona podjęła leczenie.

Inni zdecydowali się zakończyć relację.

Nie ma jednej drogi odpowiedniej dla wszystkich.

Jest jednak coś, co łączy wiele z tych historii.

Zmiana często zaczynała się wtedy, gdy osoba współcierpiąca przestawała koncentrować całe swoje życie na alkoholu partnera i zaczynała odzyskiwać własne.

Nie zostawaj z tym sama

Jeżeli Twój mąż pije i czujesz, że tracisz siły, nie czekaj, aż będzie jeszcze gorzej.

Porozmawiaj z kimś, kto Cię wysłucha i pomoże spojrzeć na sytuację z innej perspektywy.

Może to być psycholog, psychoterapeuta, specjalista psychoterapii uzależnień lub grupa wsparcia dla osób bliskich.

Proszenie o pomoc nie jest oznaką porażki.

To często pierwszy krok do odzyskania spokoju i bezpieczeństwa.

Pamiętaj również, że wiele osób znajduje siłę w swojej wierze. Modlitwa może dawać nadzieję i pomagać przetrwać najtrudniejsze chwile. Jednocześnie warto pamiętać, że korzystanie z pomocy psychologicznej, terapii czy grup wsparcia nie jest wyrazem braku wiary. Bardzo często te drogi mogą się wzajemnie uzupełniać.

Podsumowanie

Nie możesz podjąć decyzji o leczeniu za swojego męża.

Możesz jednak podjąć decyzję o zadbaniu o siebie i swoje dzieci.

To nie jest egoizm.

To odpowiedzialność.

Im wcześniej zaczniesz szukać wsparcia, tym większa szansa, że odzyskasz spokój, poczucie bezpieczeństwa i wpływ na własne życie.

Pamiętaj.

Pomoc jest potrzebna nie tylko osobie uzależnionej. Pomocy potrzebują również ci, którzy każdego dnia żyją obok jej choroby.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Mój mąż pije. Co powinnam zrobić w pierwszej kolejności?

Przede wszystkim zadbaj o swoje bezpieczeństwo i zdrowie psychiczne. Nie musisz czekać, aż Twój mąż zdecyduje się na leczenie. Warto porozmawiać z psychologiem, specjalistą psychoterapii uzależnień lub skorzystać z grupy wsparcia dla osób bliskich. Im wcześniej otrzymasz wsparcie, tym łatwiej będzie Ci podejmować kolejne decyzje.

Czy mogę zmusić męża do leczenia?

Nie. Skuteczne leczenie uzależnienia wymaga zaangażowania osoby uzależnionej. W określonych sytuacjach możliwe jest wszczęcie procedury zobowiązania do leczenia odwykowego, jednak decyzję w tej sprawie podejmuje sąd zgodnie z obowiązującymi przepisami. Więcej informacji znajdziesz w materiałach KCPU.

Czy pomagając mężowi, mogę nieświadomie pogłębiać problem?

Tak. Przejmowanie odpowiedzialności za skutki picia, ukrywanie problemu, tłumaczenie partnera czy wyręczanie go w obowiązkach może sprawić, że rzadziej doświadcza on konsekwencji swojego zachowania. Dlatego warto uczyć się pomagać w sposób, który wspiera leczenie, a nie utrwala problem.

Czy powinnam odejść od męża, który pije?

Nie ma jednej odpowiedzi, która byłaby właściwa dla wszystkich. Każda rodzina i każda sytuacja są inne.

Małżeństwo i rodzina są bardzo ważnymi wartościami. Warto podejmować wysiłki, aby ratować relację, szczególnie wtedy, gdy osoba uzależniona dostrzega problem, podejmuje leczenie i chce pracować nad zmianą.

Są jednak sytuacje, w których dalsze pozostawanie w relacji może zagrażać bezpieczeństwu twojemu lub dzieci. Jeżeli pojawia się przemoc, poważne zaniedbanie albo ciągły lęk i poczucie zagrożenia, zadbanie o bezpieczeństwo swoje i najbliższych powinno stać się priorytetem.

Czasowe lub trwałe oddalenie się od osoby uzależnionej nie musi oznaczać rezygnacji z troski o nią. Czasami jest wyrazem odpowiedzialności za siebie i dzieci oraz postawieniem granicy wobec destrukcyjnych zachowań.

Osoba uzależniona, która nie doświadcza konsekwencji swojego picia, często ma mniejszą motywację do zmiany. Gdy bliscy nieustannie przejmują odpowiedzialność za jej obowiązki, chronią ją przed skutkami picia lub próbują rozwiązywać wszystkie problemy za nią, może nie widzieć potrzeby podjęcia leczenia. Natomiast doświadczenie naturalnych konsekwencji własnych decyzji bywa dla części osób ważnym impulsem do szukania pomocy. Nie daje to jednak gwarancji, że zdecydują się na leczenie.

Jeżeli stoisz przed tak trudną decyzją, nie podejmuj jej w samotności. Rozmowa z psychologiem lub psychoterapeutą może pomóc spokojnie ocenić sytuację, zadbać o bezpieczeństwo i wybrać rozwiązanie najlepiej odpowiadające tobie oraz twoim dzieciom.

Jak alkohol wpływa na dzieci?

Dzieci wychowujące się w rodzinie z problemem alkoholowym często żyją w przewlekłym stresie. Mogą doświadczać lęku, smutku, poczucia winy i braku bezpieczeństwa. Dlatego warto z nimi rozmawiać, okazywać im wsparcie oraz - jeśli jest taka potrzeba - skorzystać z pomocy psychologa dziecięcego.

Gdzie mogę szukać pomocy?

Pomoc można uzyskać u psychologa, specjalisty psychoterapii uzależnień, w poradniach leczenia uzależnień oraz w grupach wsparcia, takich jak Al-Anon. Aktualną bazę placówek w całej Polsce udostępnia Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

Czy mogę zadbać o siebie, jeśli mój mąż nadal pije?

Tak. Masz prawo troszczyć się o swoje zdrowie, bezpieczeństwo i potrzeby, nawet jeśli Twój mąż nie podejmuje leczenia. Zadbanie o siebie nie oznacza, że przestajesz go kochać. Oznacza, że nie rezygnujesz z własnego życia i zdrowia.

Lidia Cichocka

Psycholog • Psychotraumatolog • Terapeuta EMDR z doświadczeniem w pracy z osobami uzależnionymi i ich bliskimi.

Przeczytaj również:

Partner pije? Tego nie rób, jeśli naprawdę chcesz pomóc