a pile of cinnamon sticks next to an orange
18 listopada 2026

Psychoterapia • Terapia EMDR • Porady • Warsztaty

Polityka prywatności

​​​​​​​f

DOM PRZYJACIÓŁ 

 

ul. Wodociągowa 9 m.8

05-070 Sulejówek k. Warszawy

 

e-mail: osrodek@domprzyjaciol.pl

 

tel. 509609280

Czy to zwykłe dorastanie, czy może z moim dzieckiem dzieje się coś niepokojacego?

Jak rozpoznać, kiedy nastolatek potrzebuje pomocy?

Jeszcze niedawno chętnie opowiadał o swoim dniu, spędzał czas z rodziną, dzielił się przeżyciami. Teraz coraz częściej zamyka drzwi swojego pokoju, odpowiada półsłówkami, łatwo się denerwuje. Na pytanie „Co się dzieje?” najczęściej odpowiada: „Nic”.

Wielu rodziców zastanawia się wtedy: Czy to zwykłe dorastanie, czy może z moim dzieckiem dzieje się coś trudnego?

Odpowiedź nie zawsze jest prosta. Okres dojrzewania wiąże się z dużymi zmianami emocjonalnymi, społecznymi i fizycznymi. Nastolatek szuka własnej tożsamości, potrzebuje coraz więcej niezależności i stopniowo oddala się od rodziców, aby budować własny świat.

Nie każda zmiana zachowania oznacza problem. Są jednak sygnały, których nie warto lekceważyć.

 

Kiedy zmiany są naturalną częścią dorastania?

Nastolatek może potrzebować więcej prywatności, częściej kwestionować zdanie rodziców, przeżywać silniejsze emocje czy spędzać więcej czasu z rówieśnikami.

Może też mieć gorsze dni, niechętnie rozmawiać, złościć się lub zamykać w swoim pokoju.

To samo w sobie nie musi oznaczać, że dzieje się coś niepokojącego.

Warto jednak przyjrzeć się temu, jak młody człowiek funkcjonuje na co dzień.

Czy mimo trudniejszych chwil potrafi cieszyć się tym, co wcześniej sprawiało mu przyjemność? Czy utrzymuje relacje z innymi? Czy ma momenty, w których jest spokojny, zainteresowany światem, zaangażowany?

W naturalnym procesie dorastania trudne emocje zwykle przeplatają się z chwilami radości, zainteresowania i bliskości.

 

Kiedy zachowanie nastolatka powinno zwrócić naszą uwagę?

Niepokojące mogą być zmiany, które utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się lub zaczynają wpływać na codzienne życie.

 

Szczególnie warto zwrócić uwagę na kilka obszarów.

1. Wycofanie i izolowanie się

Nastolatek coraz rzadziej wychodzi z pokoju, unika nie tylko rodziny, ale również przyjaciół. Rezygnuje ze spotkań i aktywności, które wcześniej lubił.

Sama potrzeba samotności jest naturalna. Niepokój może budzić sytuacja, w której młody człowiek stopniowo traci kontakt z otoczeniem i przestaje czerpać przyjemność z relacji.

2. Smutek, przygnębienie lub drażliwość

Każdy nastolatek miewa gorsze dni. Jeśli jednak smutek, rozdrażnienie, poczucie pustki lub zobojętnienie utrzymują się przez większość dni, warto przyjrzeć się temu bliżej.

U młodzieży trudności depresyjne nie zawsze objawiają się płaczem. Czasem dominują złość, wybuchowość, niechęć do rozmów czy ciągłe niezadowolenie.

3. Nagła zmiana w nauce i codziennym funkcjonowaniu

Pogorszenie ocen nie musi oznaczać problemów psychicznych. Może wynikać z przemęczenia, trudności z materiałem czy zmiany zainteresowań.

Jeżeli jednak nastolatek, który wcześniej radził sobie z obowiązkami, nagle przestaje chodzić do szkoły, nie potrafi się skoncentrować, zaniedbuje podstawowe czynności lub traci motywację do wszystkiego, warto poszukać przyczyny.

4. Zmiany snu i apetytu

Problemy z zasypianiem, częste wybudzanie się, nadmierna senność, wyraźne zmiany apetytu czy masy ciała mogą towarzyszyć trudnościom emocjonalnym.

Warto pamiętać, że w okresie dojrzewania rytm snu naturalnie się zmienia. Niepokojące jest przede wszystkim to, gdy problemy ze snem są nasilone, utrzymują się i wpływają na samopoczucie oraz funkcjonowanie nastolatka.

5. Silny lęk i unikanie różnych sytuacji

Nastolatek może obawiać się oceniania, odrzucenia czy niepowodzeń. To część dorastania.

Jeśli jednak lęk sprawia, że przestaje wychodzić z domu, unika szkoły, spotkań z ludźmi lub rezygnuje z ważnych dla siebie aktywności, może potrzebować pomocy.

 

Nie tylko zachowanie, ale również to, co się za nim kryje

Rodzice często widzą przede wszystkim zachowanie dziecka.

Widzą złość, milczenie, niechęć do nauki, zamknięte drzwi pokoju.

Nie zawsze widzą to, co młody człowiek przeżywa w środku.

Za złością może kryć się lęk. Za wycofaniem poczucie odrzucenia. Za niechęcią do szkoły trudności w relacjach z rówieśnikami, przeciążenie lub obawa przed porażką.

Nie oznacza to, że każde trudne zachowanie ma ukrytą przyczynę psychologiczną. Warto jednak nie zatrzymywać się wyłącznie na tym, co widoczne.

Zamiast pytać tylko: „Dlaczego tak się zachowujesz?”, można spróbować zapytać:

„Widzę, że ostatnio jest Ci trudno. Chciałbym zrozumieć, co się dzieje”.

 

Jak odróżnić dorastanie od rozwijającego się problemu?

Pomocne mogą być trzy pytania.

Jak długo to trwa?

Jednorazowy wybuch złości czy kilka dni gorszego nastroju zwykle nie są powodem do niepokoju. Jeśli jednak zmiana utrzymuje się przez wiele dni lub tygodni, warto zwrócić na nią uwagę.

Jak bardzo zmieniło się funkcjonowanie dziecka?

Czy nadal chodzi do szkoły, utrzymuje relacje, znajduje przyjemność w codziennych aktywnościach? A może coraz więcej obszarów jego życia zaczyna sprawiać mu trudność?

Czy nastolatek cierpi?

To jedno z najważniejszych pytań. Młody człowiek może dobrze się uczyć, mieć znajomych i pozornie funkcjonować bez problemów, a jednocześnie doświadczać silnego lęku, samotności czy poczucia bezwartościowości.

Dlatego warto słuchać nie tylko tego, co nastolatek mówi, ale również próbować zrozumieć, co przeżywa.

Nie trzeba czekać, aż wszystkie trzy sygnały wystąpią jednocześnie. Niektóre trudności wymagają szybszej reakcji.

 

Jak rozmawiać z nastolatkiem, który nie chce rozmawiać?

Kiedy rodzic zaczyna się martwić, naturalnie chce dowiedzieć się, co się dzieje. Pyta, dopytuje, próbuje przekonywać.

Nastolatek może wtedy jeszcze bardziej się zamykać.

Czasem pomocne jest zrezygnowanie z nacisku i pokazanie, że jesteśmy dostępni.

Można powiedzieć:

„Widzę, że ostatnio częściej jesteś smutny. Martwię się o Ciebie”.

„Nie musisz mi teraz wszystkiego opowiadać. Chcę, żebyś wiedział, że możesz do mnie przyjść”.

„Nie chcę Cię oceniać. Chciałbym lepiej zrozumieć, co przeżywasz”.

Ważne, aby nie bagatelizować emocji młodego człowieka słowami: „Przesadzasz”, „W Twoim wieku każdy tak ma” czy „Nie masz powodów do smutku”.

To, co dorosłemu wydaje się niewielkim problemem, dla nastolatka może być bardzo trudnym doświadczeniem.

 

Kiedy warto skorzystać z pomocy specjalisty?

Nie trzeba czekać na poważny kryzys, aby porozmawiać z psychologiem lub psychoterapeutą.

Konsultacja może pomóc zrozumieć, czy obserwowane zmiany mieszczą się w naturalnym procesie dorastania, czy wskazują na trudności wymagające dalszego wsparcia.

Warto jej poszukać szczególnie wtedy, gdy nastolatek przez dłuższy czas cierpi emocjonalnie, wycofuje się z życia, doświadcza nasilonego lęku, ma trudności z codziennym funkcjonowaniem lub relacjami.

Szczególnej uwagi wymagają samookaleczenia, wypowiedzi o bezsensie życia, śmierci czy chęci odebrania sobie życia. Takich sygnałów nie należy traktować jako zwykłego buntu ani czekać, aż same miną. Wymagają pilnej oceny specjalistycznej, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia należy zadzwonić pod numer 112.

Warto również pamiętać, że pierwszym krokiem nie zawsze musi być psychoterapia. Czasem potrzebna jest konsultacja psychologiczna, lekarska lub psychiatryczna, która pomoże ustalić odpowiednią formę pomocy.

 

Nastolatek nie musi radzić sobie ze wszystkim sam

Dorastanie nie jest łatwe. To czas odkrywania siebie, budowania relacji, mierzenia się z oczekiwaniami i uczenia się radzenia sobie z emocjami.

Młody człowiek potrzebuje przestrzeni do samodzielności, ale nadal potrzebuje obecności dorosłych.

Nie zawsze będzie chciał rozmawiać. Nie zawsze potrafi nazwać swoje uczucia. Czasem będzie odpychał właśnie tych, których najbardziej potrzebuje.

Najważniejsze, aby wiedział, że ze swoimi trudnościami nie musi zostawać sam.

A rodzic nie musi mieć odpowiedzi na każde pytanie. Czasem wystarczy zauważyć, zainteresować się i w odpowiednim momencie poszukać wsparcia.

 

Dom Przyjaciół – Ośrodek Wsparcia i Rozwoju

W naszym ośrodku w Sulejówku oferujemy również psychoterapię młodzieży od 13. roku życia.

📍 Sulejówek, ul. Wodociągowa 9/8

🌐 www.domprzyjaciol.pl

 

 

Przeczytaj również: 

"Nie jestem leniwy. Naprawdę nie mam siły". Depresja u nastolatka widziana jego oczami

Jak wspierać nastolatka w depresji, gdy nie chce nic robić?